Wales speelde een toonaangevende rol in de beginjaren van de industriële revolutie in de productie van ijzer en staal, vertinde staalplaten en steenkool. Tijdens de 19e eeuw trokken veel gezinnen naar de dunbevolkte valleien van Zuid-Wales, op zoek naar werk in de opkomende industrietakken die gebruik maakten van de bodemschatten van het gebied. In 1804 reed ’s werelds eerste stoomtrein van Richard Trevithick over ijzeren rails naar Merthyr. Rond 1840 was Zuid-Wales de grootste producent van ijzer in Groot-Brittannië geworden en rond 1890 was Cardiff de belangrijkste steenkoolhaven ter wereld.

Op de steile hellingen van de heuvels werden haastig dicht op elkaar gepakte, terrasvormige woningen voor de arbeiders gebouwd, even als talrijke kerken, kapellen en fabriekshallen. De lange lintbebouwing van de urbanisatie in de dalen werden afgewisseld door steenkoolmijnen met hun hoge afvalbergen en ijzer- en staalsmelterijen. Door de nauwe dalen liepen vervuilde rivieren, smalle wegen, kanalen en al gauw rails voor de groeiende industriële gemeenschappen. Er ontstond hier een nieuwe industriële samenleving met scherpe grenzen tussen de rijke ijzerfabrikanten en eigenaars van de mijnen en de arbeiders. Als gevolg daarvan groeide het socialisme als belangrijke politieke stroming met internationale invloed.