De denkbeelden van Karl Marx hebben een grote invloed gehad op ons begrip van het industrialisatieproces in Europa. De implicaties van de eerste zin uit zijn Communistisch Manifest van 1848, ‘De geschiedenis van elke tot nog toe bestaande maatschappij is de geschiedenis van de klassenstrijd’, hebben het vocabulaire van veel artikelen over de industriële ontwikkeling vormgegeven, zelfs dat van de geschriften van schrijvers die filosofieën aanhingen die compleet tegenover het marxisme stonden.

Karl Marx werd geboren in Trier en studeerde aan de universiteiten van Bonn en Berlijn waar hij zich aangetrokken voelde tot de filosofie van Georg Wilhelm Friedrich Hegel. In 1844 ging hij naar Parijs waar hij een vriendschap voor het leven sloot met Friedrich Engels. Ze werden beide in 1845 gedwongen om naar Brussel te verhuizen. Echter, Marx keerde in 1848 naar Parijs terug waar hij getuige was van de revolutionaire opstanden in juni van dat jaar. Hierover schreef hij een vlijmscherp pamflet. Een jaar later verhuisde hij naar Londen waar hij de rest van zijn leven samen met zijn vrouw zou blijven – in relatief armoedige omstandigheden. Hij bleef regelmatig contact houden met Engels.

Marx bracht een groot deel van zijn tijd in de bibliotheek van het British Museum door en schreef een serie lange geschriften over filosofie en politieke economie, waarvan enkele pas ver in de 20e eeuw zouden worden gepubliceerd. Het bekendste is ‘Das Kapital’ (Het Kapitaal) dat in 1867 verscheen. Hij onderhield banden met de revolutionairen in veel landen, vooral door de Eerste Internationale die in 1864 was opgericht. Zijn analyse van de economische geschiedenis, dat het industriële kapitalisme een proletariaat had gecreëerd waarvan de leden slechts konden overleven door hun arbeidskracht te verkopen, is van grote invloed gebleken. Veel historici zouden het nog steeds als stimulerend uitgangspunt beschouwen. Echter, zijn visie van een toekomst waarin een communistische revolutie gevolgd zou worden door het verdwijnen van de staatsstructuren is noch in die staten die een veronderstelde marxistische vorm van communistische regering hebben ingevoerd noch in landen die onbeperkt kapitalistisch zijn gebleven, uitgekomen. Het bekende monument op het graf van Marx op het kerkhof Highgate Cemetery in Londen is sinds jaren het doel van bezoekers uit communistische landen. Het werd in 1954 opgericht door de Communistische Partij van Groot-Brittannië.