De rest ligt allang op de schroothoop. Ook hier verdween de ene oven na de andere, in de enorme hal regeerde de sloophamer. Echter, moedige staalarbeiders probeerden te redden wat er nog te redden viel. Daarom staat de laatste Siemens-Martin-oven van Europa er nog – als centraal punt van het Industriemuseum Brandenburg aan de Havel. Dus, stofjas aan, helm op en op pad: omhoog naar het gietplatform met een eerste blik op de afsteekkant van de oven en verder naar de imposante gietkraan in de gieterij. Vanaf hier gaat de route naar het ovenplatform met de smalspoorlocomotief, chargeerkraan en stuurstand – ze kunnen allemaal worden bezichtigd. Ook de oven zelf kunnen de bezoekers bekijken. Voormalige bedrijfstemperatuur: 1800 graden. Werkplaats en laboratorium maken duidelijk hoeveel ervaring en technische knowhow er voor het smelten van staal nodig was. Andere stations tijdens de rondleiding: de kamer van de voormannen, de ruimte onder de oven, de oude smederij en natuurlijk het nieuwe museumgebouw met de expositie over de geschiedenis van de staalproductie in Brandenburg. En wie zou dit alles beter kunnen laten zien dan degenen die hier ooit als staal- en walsarbeiders moesten zwoegen? Een film en talrijke modellen ondersteunen ze hierbij.

Wie staal wil gieten, kan schroot goed gebruiken – als grondstof. Schroot, dat wist de uit het Siegerland afkomstige industrieel Rudolf Weber, is er in een grote stad als Berlijn genoeg. Dus bouwde hij zijn eerste staalfabriek vlak in de buurt, aan de Havel in Brandenburg. Sindsdien is deze locatie uit de geschiedenis van de staalproductie niet meer weg te denken. In 1914 werden de eerste Siemens-Martin-ovens in werking gesteld. Voor de kinderen worden de technische kenmerken door een museumgids als volgt beschreven: “Meneer Siemens had gemerkt dat de aanvoer van hete lucht beter is dan die van koude. En meneer Martin heeft de halfronde vorm van de oven ontdekt.” Deze combinatie van specifieke bouwwijze en heteluchtventilator maakte hoge smelttemperaturen mogelijk en bepaalde lange tijd de industriële staalproductie. In de Tweede Wereldoorlog was de Brandenburgse staalfabriek een belangrijke wapenproducent. Het gevolg: toen de oorlog afgelopen was, werd de fabriek compleet gedemonteerd. Echter, reeds in 1949 besloot de regering van de DDR om de fabriek weer op te bouwen en al in het volgende jaar smolten vier Siemens-Martin-ovens meer dan 51.000 ton ruwstaal. Tot 1967 kwamen er nog acht ovens van hetzelfde type bij, en in 1980 werden ook nog twee moderne elektro-ovens geïnstalleerd. Uiterlijk toen ontwikkelde de staal- en walsfabriek Brandenburg zich tot de grootste staalproducent van de DDR. De hereniging van Oost- en West-Duitsland veranderde de economische coördinaten: alleen de elektro-ovens bleken de concurrentie aan te kunnen, de andere fabrieksinstallaties werden in december 1993 stilgelegd. Daarna volgde de sloop. Er ontstonden echter ook meer dan 120 nieuwe bedrijven en instanties. Tegelijkertijd vormden voormalige fabrieksarbeiders een actiegroep met als doel het behoud van de laatste Siemens-Martin-oven in het kader van een industriemuseum. Dit museum werd dan in 2000 geopend en beschikt over een oppervlak van bijna 5000 m2. Behalve de oven zelf omvat het musuem over een gloednieuw expositiegebouw en een evenementenhal voor theatervoorstellingen, concerten, evenementen en allerlei performances.