Een museum dat nog steeds produceert? Een fabriekshal waarin het knalt en sist en enorme valhamers op gloeiend staal slaan? In de matrijssmederij Hendrichs in Solingen is dat aan de orde van de dag. Echt stilgestaan hebben de machines hier eigenlijk nooit, ook niet in 1968, na de stillegging van het bedrijf. Haast direct daarna werd het bedrijf al overgenomen door ‘das LVR Industriemuseum’ (waarvoor het Landschaftsverband Rheinland de verantwoordelijkheid draagt) – en ook de arbeiders! Zij hoefden hun overalls bij wijze van spreken niet eens uit te trekken. Zij staan nog steeds achter de machines en ovens en doen wat zij altijd al deden: scharen smeden. Alleen worden ze hierbij tegenwoordig over de schouder gekeken door de bezoekers – de meesten zijn verbaasd omdat zij alles van dichtbij kunnen meemaken en nieuwsgierig wat zo’n matrijssmederij allemaal heeft te bieden. Nog levendiger dan hier kan je niet over de geschiedenis van de Solingse messenindustrie vertellen. Ongelofelijk, door hoeveel handen een schaar moest gaan voordat hij klaar was! En de mate waarin het leven van de arbeiders en gezinnen door de fabriek werd bepaald, is minstens zo onvoorstelbaar. Daarentegen leefden de fabrikanten in een heel andere universum. Hun villa staat direct naast de smederij en hoort natuurlijk ook bij het museum.

Bijna 120 jaar oud is de matrijssmederij Hendrichs in Solingen. Tot de stillegging in 1986 werden hier onbewerkte scharen voor de plaatselijke messen- en scharenindustrie gesmeed. Nauwelijks twee maanden daarna verklaarde het Landschaftsverband Rheinland het hele fabrieksterrein met alle gebouwen en de complete technische uitrusting tot museum. En dat niet alleen: ook het personeel kon blijven – acht arbeiders en een boekhoudster. Tegenwoordig doen zij de rondleidingen door hun oude bedrijf. Of zij staan achter de nog functionerende valhamers en laten de bezoekers zien hoe scharen worden gemaakt. Het familiebedrijf werd in 1886 opgericht, in een periode waarin Solingen een weergaloze hausse meemaakte. ‘Een werkplaats voor de wereld’ – zo noemde men de stad in de streek ‘das Bergische Land’ toen. Miljoenen scharen, messen en wapens werden hier ieder jaar geproduceerd. Dat juist Solingen deze hausse meemaakte, was geen toeval – de eerste stalen producten werden hier al in de Middeleeuwen gemaakt. De omstandigheden waren ideaal: ijzererts was er in overvloed, eerst uit de streek zelf en later uit het Siegerland, het in de bossen gewonnen houtskool zorgde ervoor dat de smidsvuren altijd brandden en de Wupper en de talrijke zijrivieren leverden de benodigde waterkracht voor al het smeed- en slijpwerk. Door de uitvinding van de matrijssmederijen werd Solingen de grootste scharenproducent ter wereld. Twee tot vier slagen van een valhamer waren genoeg om uit een smalle stalen staaf de helft van een schaar te smeden. Daarvoor zorgden de zware blokvormige matrijzen – precisiegereedschap uit hoogwaardig staal. In de oppervlakte zat een holte voor de helft van een schaar. In de smederij Hendrichs waren er 33 valhamers in werking waardoor zij de grootste smederij van de plaats was. De matrijzen werden in de eigen werkplaats gemaakt.