Messen, zagen, zeisen, vijlen, scheermessen, tafelzilver – er is geen twijfel mogelijk: Sheffield is het Solingen van Engeland. Wat ooit in de 16e eeuw met kleine werkplaatsen begon, ontwikkelde zich al snel tot het uithangbord van een zich dynamisch ontwikkelende industriestad. Later speelde Sheffield een voortrekkersrol bij de moderne staalproductie. Het Kelham Island Museum biedt een indrukwekkende tentoonstelling over de plaatselijke industriecultuur. Hier staat een van de sterkste stoommachines ter wereld naast een huizenhoge ‘Bessemer-peer’, waarvan de ontdekking in 1856 een revolutie voor de staalproductie betekende. De ambachtelijke traditie van Sheffield wordt door de ‘little mesters’ vertegenwoordigd. Zo werden de messensmeden, slijpers en gereedschapsmakers genoemd die van de aanduiding ‘Made in Sheffield’ een internationaal bekend handelsmerk maakten. Vandaag de dag is er haast geen werk meer voor hen – behalve in het Kelham Island Museum, waar enkelen van hen hun meesterlijke vakbekwaamheid laten zien. Staalindustrie van dichtbij kunnen kinderen in de ‘Melting Shop’ beleven: zij nemen gewoon de rol van een stuk staal aan en worden door ‘echte’ machines gesmolten, gewalst en met hamers bewerkt.

De omstandigheden waren ideaal: er was water om de machines mee aan te drijven, en zandsteen om slijpstenen van uitstekende kwaliteit van te maken. Er was steenkool en ijzer en als transportweg waren er de rivieren. En bovendien was er de vakbekwaamheid en vlijt van de ambachtslieden van Sheffield. Geen wonder dus dat Sheffield al vroeg, en buitengewoon succesvol, ‘in de ijzer zat’. In 1742 begon het tijdperk dat van Sheffield, gelegen in het midden van Engeland, de ‘wereldhoofstad van het staal’ zou maken: Benjamin Huntsman vond het gietijzer uit. Iets meer dan een eeuw later ontwikkelde de ingenieur Sir Henry Bessemer een methode om gietijzer in massa’s te produceren: de geboorte van de zogenaamde ‘Bessemer-peer’. Niet lang daarna lukte het Robert Forrester Mushet om de eerste staallegeringen te maken en in 1913 produceert Harry Brearly het eerste roestvrij staal. Het warenaanbod ‘Made in Sheffield’ is dienovereenkomstig veelzijdig. Het loopt uiteen van filigraan operatiebestek tot de krukas van een Triumph Spitfire en de stoommachine met 12.000 PS die in 1905 voor een walserij voor de productie van pantserplaten werd gebouwd. Een ander werkterrein van de plaatselijke staalfabrieken was de wapenindustrie. Staalplaten uit Sheffield pantserden de Britse slagslepen tijdens de Eerste Wereldoorlog en in de Tweede Wereldoorlog werden hier de zogenaamde ‘Grand-Slam-bommen’ geproduceerd, een type bom van tien ton met een enorm doordringingsvermogen. Vandaag de dag staat de naam Sheffield in de eerste plaats voor bestekken en gereedschap van uitstekende kwaliteit.
Het Kelham Island Museum maakt deze illustere industriële geschiedenis op levendige wijze aanschouwelijk. Het staat op het kunstmatig aangelegde eiland in de rivier de Don. Vroeger stond hier een molen waarvoor, vanwege de aandrijving, de rivier in de 12e eeuw werd omgeleid. In de 19e eeuw ontstond er hier een gieterij die later plaats moest maken voor de elektriciteitsgenerator voor de elektrische trams. Dit gebouw is beslist een waardige plaats voor het in 1982 opgerichte museum.