Lengte: 30,6 meter. Hoogte: 16,75 meter. Gewicht: 378 ton. Dat zijn de nuchtere feiten van de Iron Bridge die in de buurt van Telford over het dal van de Severn ligt. Maar wie kan er met nuchtere ogen naar ’s werelds eerste ijzeren brug kijken? Deze brug wordt als symbool gezien voor de industriële revolutie die in de naburige plaats begon. Of om precies te zijn: in de ijzerfabrieken van de Coalbrookdale Company. Deze fabriekshallen zagen mijlpalen van de technologische vooruitgang, van de gietijzerproductie tot aan de baanbrekende prestaties van de ingenieurs op het gebied van de spoorwegtechnologie. Later vestigden zich in de omgeving ook andere belangrijke industriebedrijven. Vandaag de dag vormen de voormalige fabrieksterreinen de kern van een spannend parcours langs in totaal tien musea. Daartoe behoort een complete kleine stad in de stijl van de 19e eeuw met acteurs in kostuums, die leven en werken als in het Engeland van Queen Victoria. Op deze wijze wordt een bezoek aan het dal van de Severn een spannende ontdekkingsreis naar de baanbrekers van het industriële tijdperk. De bewijzen van dit ongeëvenaarde begin van de toekomst staan hier als werelderfgoed onder bescherming van de UNESCO.

Vroege schilderijen van het Severn-dal tonen een duister beeld: zwarte rookwolken beheersen het landschap, laaiende smeltovens hokken als gedrochten langs de oevers en lijken de omringende heuvels in brand te steken. Tegenwoordig overheerst hier een lieflijk natuurlandschap, de beboste hellingen omzomen een snel stromende rivier waarin zalm en otters zich thuis voelen. Over het water ligt een sierlijke ijzeren brug die volgens huidige maatstaven klein, zo niet miniem, lijkt. Echter, de schijn bedriegt. Want wat in de Oudheid de Egyptische piramides waren, is voor de Nieuwe Tijd deze brug: een wereldwonder. Sinds de bouw in 1779 trekt hij scharen van bewonderaars aan. Al in 1709 was het Abraham Darby, fabrikant en oprichter van de Coalbroookdale Company, die bovendien graag experimenteerde, als eerste gelukt om ijzer niet meer met houtskool maar met cokes te smelten. Hierdoor ontstond niet alleen de moderne hoogoven maar ook de mogelijkheid om grote constructieonderdelen voor bouwwerken uit ijzer te gieten. In de loop van de tijd ontwikkelde de regio zich in de ogen van de tijdgenoten tot de ‘meest uitzonderlijke streek van de wereld’. Het gietijzer had de toekomst. Dat bewijst de beroemde Iron Bridge net zo goed als de eerste ijzeren wielen, boten, rails en de eerste stoomlocomotief ter wereld. Zij stammen allemaal uit de bedrijvige fabrieken aan de Severn. De dynamiek van deze vroege industriële kiemcel had een enorme aantrekkingskracht. Zo ontstond er in het nabijgelegen Coalport een toentertijd beroemde keramiekfabriek en in het naburige Jackfield vestigde zich een tegelfabriek waarvan de prachtig versierde producten muren in binnen- en buitenland tooiden. 300 jaar na het revolutionaire begin zwegen de voormalige industriecomplexen. Geboorteplaats van de industrie, bakermat van de moderne tijd, Silicon Valley van de 18e eeuw: er is geen gebrek aan pogingen om de betekenis van dit slechts een paar vierkante kilometer grote gebied in te schatten. De tien musea van de Ironbridge Gorge Museum Trust vullen dit grootse verleden weer met leven.